FA | EN

اهمیت تشخیص انواع سرطان های ارثی

خانه سلامت فروردین
portfolio image

 سرطان یک بیماری ژنتیکی است که در اثر فرایند تغییر در ژن ها به وجود می آید. 5-10% از سرطان ها از والدین به ارث می رسند، در صورتی که اکثر آن ها در اثر عوامل محیطی به وجود می آیند و عامل بسیاری از آن ها نیز هنوز شناخته نشده است. با ما همراه باشید تا با انواع سرطان های ارثی آشنا شوید.

 
هنگامی که ژن عامل سرطان از والدین به ارث برسد، آن را “سرطان ارثی” می نامند. سرطان های پستان، روده بزرگ، تخمدان، پروستات و سرطان های غدد درون ریز از جمله شایع ترین انواع سرطان های ارثی هستند.
 
به طور کلی انواع سرطان های ارثی شاخص هایی دارند که شامل موارد زیر هستند:
– بروز سرطان حداقل در دو نسل پشت سر هم
 
– بروز سرطان در سنین زیر 50 سال
 
– الگوی وراثتی غالب سرطان
 
– سرطان در سنین پایین تر از حد معمول (مثلا سرطان روده بزرگ در یک فرد 20 ساله)
 
– بیش از یک نوع سرطان در یک فرد (مثل یک زن با هر دو سرطان پستان و تخمدان)
 
– سرطان در هر دو جفت یک اندام (هر دو چشم، هر دو کلیه، هر دو سینه)
 
– انواع غیر معمول و یا نادر سرطان (مانند سرطان کلیه)
 
– سرطان در جنسی که معمولا رخ نمی دهد (مانند سرطان پستان در مرد)
 
برای تشخیص این سرطان ها مشاوره ژنتیک و انجام آزمایش های مربوطه ضروری است.
در مشاوره ژنتیک، ابتدا پزشک با کسب اطلاعاتی مانند سن ابتلای اعضای خانواده به سرطان، نوع آن، زنده بودن یا مرگ فرد مبتلا و ….، شجره نامه خانوادگی را ترسیم می کند. سپس با استفاده از این شجره نامه، احتمال ارثی بودن سرطان مورد نظر و احتمال ابتلا یا ناقل بودن فرد را به صورت درصد محاسبه می نماید.
 
براساس میزان احتمالات محاسبه شده، پزشک مشاور، آزمایش های ژنتیکی مورد نظر را تجویز می کند. در صورت مثبت بودن نتیجه آزمایش ها و اثبات ناقل بودن فرد، توصیه های پیشگیرانه صورت گرفته و بسته به مورد اقدامات لازم انجام می شود. در این موارد توصیه می شود سایر افراد خانواده نیز آزمایش های مربوطه را انجام دهند.
نگارش: دکتر ناصر شاگردی اسماعیلی - متخصص هماتولوژی - عضو هیئت علمی دانشگاه